{"id":320,"date":"2020-07-01T15:45:03","date_gmt":"2020-07-01T15:45:03","guid":{"rendered":"http:\/\/babkibabkom.pl\/?p=320"},"modified":"2020-07-01T15:45:05","modified_gmt":"2020-07-01T15:45:05","slug":"kilka-uwag-o-ustawowych-warunkach-przerwania-ciazy","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/babkibabkom.pl\/?p=320","title":{"rendered":"Kilka uwag o ustawowych warunkach przerwania ci\u0105\u017cy"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Wst\u0119p<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Artyku\u0142 4 a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie p\u0142odu ludzkiego i warunkach dopuszczalno\u015bci przerywania ci\u0105\u017cy<a href=\"#_ftn1\">[1]<\/a> to z pewno\u015bci\u0105 jedne z najbardziej dyskusyjnych norm w ca\u0142ym systemie prawnym. Od lat tocz\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 niej emocjonalne dyskusje, kt\u00f3re powoduj\u0105 powstanie wielu mit\u00f3w o obowi\u0105zuj\u0105cych w Polsce zasadach przerwania ci\u0105\u017cy. Niniejszy wpis ma na celu przybli\u017cy\u0107 prawne aspekty przerwania ci\u0105\u017cy i wyja\u015bni\u0107, na czym polegaj\u0105 przyj\u0119te w art. 4 a u.p.r. kryteria przerwania ci\u0105\u017cy.<\/p>\n\n\n\n<p>Na wst\u0119pie podkre\u015bli\u0107 nale\u017cy aktualnie w Polsce przerwanie ci\u0105\u017cy mo\u017cliwe jest w trzech sytuacjach:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1) <\/strong>&nbsp;ci\u0105\u017ca stanowi zagro\u017cenie dla \u017cycia lub zdrowia kobiety ci\u0119\u017carnej,<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2) <\/strong>badania prenatalne lub inne przes\u0142anki medyczne wskazuj\u0105 na du\u017ce prawdopodobie\u0144stwo ci\u0119\u017ckiego i nieodwracalnego upo\u015bledzenia p\u0142odu albo nieuleczalnej choroby zagra\u017caj\u0105cej jego \u017cyciu,<\/p>\n\n\n\n<p><strong>3) <\/strong>zachodzi uzasadnione podejrzenie, \u017ce ci\u0105\u017ca powsta\u0142a w wyniku czynu zabronionego.<\/p>\n\n\n\n<p>Wszelkie medialne doniesienia sugeruj\u0105ce dost\u0119pno\u015b\u0107 aborcji \u201ena \u017cyczenie\u201d stanowi\u0105 zatem manipulacj\u0119 i s\u0105 niezgodne z obowi\u0105zuj\u0105cym stanem prawnym. Procedura zwi\u0105zana z przerwaniem ci\u0105\u017cy jest bardzo z\u0142o\u017cona, a dost\u0119pno\u015b\u0107 do niej \u015bci\u015ble limitowana. Zabieg mo\u017ce by\u0107 przeprowadzony wy\u0142\u0105cznie przez lekarza w szpitalu, a wyst\u0105pienie okoliczno\u015bci uzasadniaj\u0105cych przerwanie ci\u0105\u017cy musi stwierdzi\u0107 inny lekarz ni\u017c dokonuj\u0105cy przerwania ci\u0105\u017cy<a href=\"#_ftn2\">[2]<\/a>. Dost\u0119p do zabieg\u00f3w przerwania ci\u0105\u017cy jest \u00a0limitowany czasowo.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Aborcja ze wzgl\u0119du na zagro\u017cenie \u017cycia i zdrowia kobiety ci\u0119\u017carnej<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pierwsza z okoliczno\u015bci uzasadniaj\u0105cych decyzj\u0119 o przerwaniu ci\u0105\u017cy dotyczy sytuacji, w kt\u00f3rych ci\u0105\u017ca stanowi zagro\u017cenie dla \u017cycia lub zdrowia kobiety ci\u0119\u017carnej. Z punktu widzenia wyk\u0142adni przepis\u00f3w prawnych, istotne znaczenie ma wyja\u015bnienie znaczenia zwrotu \u201e<strong><em>ci\u0105\u017ca stanowi<\/em><\/strong>\u201d, poniewa\u017c mo\u017cna go interpretowa\u0107 go na dwa sposoby. Pierwszy z nich zak\u0142ada, \u017ce chodzi o sytuacje, w kt\u00f3rych sama ci\u0105\u017ca wywo\u0142uje zagro\u017cenie dla zdrowia lub \u017cycia kobiety ci\u0119\u017carnej.Drugi zak\u0142ada, \u017ce ci\u0105\u017ca zwi\u0119ksza niebezpiecze\u0144stwo dla zdrowia lub \u017cycia matki np. sytuacje, w kt\u00f3rych ci\u0105\u017ca przyspiesza rozw\u00f3j choroby, wcze\u015bniej obci\u0105\u017caj\u0105cej organizm matki. W literaturze prawniczej, wyra\u017ca si\u0119 stanowisko, \u017ce w obu wy\u017cej zarysowanych sytuacjach znajduje zastosowanie omawiany przepis<a href=\"#_ftn1\">[1]<\/a>. Nie istnieje wykaz schorze\u0144, kt\u00f3re uzasadniaj\u0105 przerwanie ci\u0105\u017cy, a ka\u017cdy przypadek wymaga indywidualnej oceny.<\/p>\n\n\n\n<p>Podkre\u015bli\u0107 nale\u017cy, \u017ce w omawianym przypadku uzasadnieniem dla usuni\u0119cia ci\u0105\u017cy nie jest stan chorobowy kobiety ci\u0119\u017carnej, lecz fakt, \u017ce ci\u0105\u017ca ta powoduje zagro\u017cenie dla jej \u017cycia lub zdrowia. Przyjmuje si\u0119, \u017ce je\u015bli ci\u0105\u017ca doprowadzi\u0142a ju\u017c do uszczerbku na zdrowiu kobiety, a jej usuni\u0119cie nie poprawi sytuacji zdrowotnej pacjentki \u2013 to nie jest mo\u017cliwe przerwanie ci\u0105\u017cy na tej podstawie<a href=\"#_ftn2\">[2]<\/a>.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Limit czasowy poddania si\u0119 zabiegowi przerwania ci\u0105\u017cy: ustawa nie okre\u015bla momentu czasowego, do kt\u00f3rego mo\u017cliwe jest dokonanie przerwania ci\u0105\u017cy na podstawie przes\u0142anki zdrowotnej. Przyjmuje si\u0119 jednak, \u017ce je\u015bli mia\u0142aby by\u0107 dokonana po osi\u0105gni\u0119ciu przez dziecko zdolno\u015bci do samodzielnego funkcjonowania poza organizmem matki, to tylko przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce dochodzi wtedy jedynie do przerwania procesu ci\u0105\u017cy zachodz\u0105cego w organizmie kobiety i zostaj\u0105 podj\u0119te wszelkie mo\u017cliwe \u015brodki prowadz\u0105ce do ratowania \u017cycia dziecka.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Aborcja ze wzgl\u0119du na du\u017ce prawdopodobie\u0144stwo ci\u0119\u017ckiego i nieodwracalnego uszkodzenia p\u0142odu albo nieuleczalnej choroby zagra\u017caj\u0105cej jego \u017cyciu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Druga z przes\u0142anek przerwania ci\u0105\u017cy odnosi si\u0119 do sytuacji, w kt\u00f3rej badania prenatalne lub&nbsp; inne przes\u0142anki medyczne wskazuj\u0105 na du\u017ce prawdopodobie\u0144stwo ci\u0119\u017ckiego i nieodwracalnego uszkodzenia p\u0142odu albo nieuleczalnej choroby zagra\u017caj\u0105cej jego \u017cyciu. Przes\u0142anka ta jest chyba najcz\u0119\u015bciej wykorzystywana w dyskusji spo\u0142ecznej na temat aborcji, jest r\u00f3wnie\u017c najcz\u0119\u015bciej stosowan\u0105 podstaw\u0105 przerwana ci\u0105\u017cy w praktyce<a href=\"#_ftn3\">[3]<\/a>. Dlatego uzasadnionym jest oczekiwanie wysokiego stopnia jej precyzyjno\u015bci. W orzecznictwie s\u0105dowym przyjmuje si\u0119, \u017ce \u201eprawdopodobie\u0144stwo ci\u0119\u017ckiego i nieodwracalnego uszkodzenia p\u0142odu\u201d nie musi jednocze\u015bnie stwarza\u0107 zagro\u017cenia dla \u017cycia dziecka<a href=\"#_ftn4\">[4]<\/a>, poniewa\u017c nieuleczalna choroba zagra\u017caj\u0105ca \u017cyciu dziecka traktowana jest jako osobna przes\u0142anka przerwania ci\u0105\u017cy. Okoliczno\u015bci uzasadniaj\u0105ce przerwanie ci\u0105\u017cy w \u015bwietle tego przepisu maj\u0105 wynika\u0107 z przeprowadzonych bada\u0144 prenatalnych albo innych przes\u0142anek medycznych.<\/p>\n\n\n\n<p>Limit czasowy poddania si\u0119 zabiegowi przerwania ci\u0105\u017cy: zabieg mo\u017cliwy jest do momentu osi\u0105gni\u0119cia przez dziecko zdolno\u015bci samodzielnego funkcjonowania poza organizmem matki (kt\u00f3ry to moment zgodnie z obecnym stanem wiedzy medycznej przypada na 22 tydzie\u0144 \u017cycia dziecka)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Aborcja ze wzgl\u0119du na istnienie uzasadnionego podejrzenia, \u017ce ci\u0105\u017ca powsta\u0142a w wyniku czynu zabronionego<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Przerwanie ci\u0105\u017cy jest legalne tak\u017ce w przypadku, w kt\u00f3rym zachodzi uzasadnione podejrzenie, \u017ce ci\u0105\u017ca powsta\u0142a w wyniku czynu zabronionego. Ustawa nie okre\u015bla katalogu czyn\u00f3w zabronionych, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 \u201e\u017ar\u00f3d\u0142em ci\u0105\u017cy\u201d. W literaturze prawniczej wyra\u017cany jest r\u00f3wnie\u017c pogl\u0105d, \u017ce nie jest konieczne by kobieta ci\u0119\u017carna by\u0142a pokrzywdzon\u0105 czynem zabronionym, mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c jego sprawc\u0105 np. w przypadku przest\u0119pstwa kazirodztwa<a href=\"#_ftn5\">[5]<\/a>. Nale\u017cy jednocze\u015bnie podkre\u015bli\u0107, \u017ce w przypadkach, w kt\u00f3rych ci\u0105\u017ca jest efektem takich przest\u0119pstw jak: zgwa\u0142cenie (art. 197 k.k.) wykorzystanie bezradno\u015bci lub upo\u015bledzenia osoby w celu doprowadzenia jej do obcowania p\u0142ciowego (art. 198 k.k.), nadu\u017cycie zale\u017cno\u015bci (art. 199 k.k.), czy obcowanie z ma\u0142oletnim (art. 200 k.k.), nie powinno budzi\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce chodzi tu wy\u0142\u0105cznie o sytuacje, w kt\u00f3rych kobieta jest pokrzywdzon\u0105, a nie sprawc\u0105 czynu<a href=\"#_ftn6\">[6]<\/a>. Na mo\u017cliwo\u015b\u0107 przerwania ci\u0105\u017cy na podstawie tej przes\u0142anki nie wp\u0142ywa ani brak mo\u017cliwo\u015bci przypisania winy sprawcy czynu zabronionego np. okoliczno\u015b\u0107, \u017ce dopuszczaj\u0105cy si\u0119 zgwa\u0142cenia by\u0142 niepoczytalny w chwili czynu ani fakt, czy rzeczywisty sprawca zostanie skazany za pope\u0142nione przest\u0119pstwo.<\/p>\n\n\n\n<p>Wyst\u0105pienie okoliczno\u015bci uzasadniaj\u0105ce przerwanie ci\u0105\u017cy w tym przypadku stwierdza prokurator. W rzeczywisto\u015bci do kompetencji prokuratora nale\u017cy potwierdzenie istnienia podejrzenia, \u017ce w okre\u015blonym czasie i miejscu dosz\u0142o do czynu zabronionego, kt\u00f3rego rezultatem mo\u017ce by\u0107 ci\u0105\u017ca, za\u015b o tym czy ci\u0105\u017ca rzeczywi\u015bcie mog\u0142a pochodzi\u0107 z tego czynu przes\u0105dzi\u0107 powinien lekarz. Przes\u0142anka ta charakteryzuje si\u0119 nieco innymi warunkami przeprowadzenia zabiegu przerwania ci\u0105\u017cy, mo\u017ce by\u0107 on przeprowadzony wy\u0142\u0105cznie przez lekarza, lecz niekoniecznie w szpitalu.<\/p>\n\n\n\n<p>Limit czasowy poddania si\u0119 zabiegowi przerwania ci\u0105\u017cy: zabieg jest mo\u017cliwy, je\u015bli od pocz\u0105tku ci\u0105\u017cy up\u0142yn\u0119\u0142o nie wi\u0119cej ni\u017c 12 tygodni.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref1\">[1]<\/a> Np;&nbsp; J. Haberko, Cywilnoprawna ochrona dziecka pocz\u0119tego, a stosowanie procedur medycznych, Warszawa 2010, s. 424.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref2\">[2]<\/a> A. Barczak-Oplustil [w:] System prawa medycznego, Tom 2 Szczeg\u00f3lne \u015bwiadczenia zdrowotne, L. Bosek, A. Wnukiewicz-Koz\u0142owska (red.), Warszawa 2018, s. 311<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref3\">[3]<\/a> Sprawozdanie Rady Ministr\u00f3w z wykonywania oraz o skutkach stosowania w 2017 r. ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie p\u0142odu ludzkiego i warunkach dopuszczalno\u015bci przerywania ci\u0105\u017cy. Druk Sejmowy 3185, s. 105 dost\u0119p na dzie\u0144 25.06.2020 r.: <a href=\"http:\/\/www.sejm.gov.pl\/sejm8.nsf\/druk.xsp?documentId=6F82FBB36BAA945CC125839200434FC7\">http:\/\/www.sejm.gov.pl\/sejm8.nsf\/druk.xsp?documentId=6F82FBB36BAA945CC125839200434FC7<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref4\">[4]<\/a> Wyrok SN z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt. I CSK 580\/09, niepubl.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref5\">[5]<\/a> R. Kokot, Komentarz do art. 152 [w:] Kodeks karny Komentarz, R.A. Stefa\u0144ski (red.) Warszawa 2017, Nb. 20.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref6\">[6]<\/a> A. Zoll [w:] Kodeks karny Komentarz Tom 2, A. Zoll, W. Wr\u00f3bel (red.), Warszawa 2017, s. 332.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref1\">[1]<\/a> Dz.U. Nr 17, poz. 78, dalej jako u.p.r.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref2\">[2]<\/a> Za wyj\u0105tkiem sytuacji, w kt\u00f3rych ci\u0105\u017ca zagra\u017ca bezpo\u015brednio \u017cyciu kobiety.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wst\u0119p Artyku\u0142 4 a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie p\u0142odu ludzkiego i warunkach dopuszczalno\u015bci przerywania ci\u0105\u017cy[1] to z pewno\u015bci\u0105 jedne z najbardziej dyskusyjnych norm w ca\u0142ym systemie prawnym. Od lat tocz\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 niej emocjonalne dyskusje, kt\u00f3re powoduj\u0105 powstanie wielu mit\u00f3w o obowi\u0105zuj\u0105cych w Polsce zasadach przerwania ci\u0105\u017cy. Niniejszy [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":321,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[182],"tags":[],"class_list":["post-320","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-okiem-prawniczki-agnieszka-kwiecien-madej"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/babkibabkom.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/320","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/babkibabkom.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/babkibabkom.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/babkibabkom.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/babkibabkom.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=320"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/babkibabkom.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/320\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":323,"href":"http:\/\/babkibabkom.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/320\/revisions\/323"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/babkibabkom.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/321"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/babkibabkom.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=320"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/babkibabkom.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=320"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/babkibabkom.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=320"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}